Friedrich Engels, urodzony 28 listopada 1820 roku, był kluczową postacią w historii filozofii politycznej i ekonomii, współtwórcą fundamentów marksizmu. Na dzień dzisiejszy, na rok 2024, Engels miałby 203 lata. Pochodził z zamożnej rodziny przemysłowców, co stanowiło interesujący kontrast z jego radykalnymi poglądami. Jego bliska współpraca z Karolem Marksem zaowocowała powstaniem przełomowych dzieł, takich jak „Manifest Komunistyczny”, a jego działalność w organizacjach międzynarodowych ukształtowała współczesne ruchy socjalistyczne.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: 203 lata (na rok 2024)
- Żona/Mąż: Lizzie Burns (formalnie)
- Dzieci: Brak danych
- Zawód: Filozof polityczny, ekonomista, teoretyk marksizmu, przedsiębiorca
- Główne osiągnięcie: Współtwórca marksizmu i kluczowych dzieł, m.in. „Manifestu Komunistycznego”
Kim był Friedrich Engels? Podstawowe informacje biograficzne
Friedrich Engels, urodzony 28 listopada 1820 roku w Barmen (obecnie Niemcy), był wszechstronnym uczonym i teoretykiem, którego działalność wywarła ogromny wpływ na historię myśli politycznej i społecznej. Zmarł w Londynie 5 sierpnia 1895 roku w wieku 74 lat. Jego zainteresowania obejmowały filozofię polityczną, ekonomię, historię, socjologię, antropologię i nauki przyrodnicze. Wspólnie z Karolem Marksem, Engels współtworzył fundamenty marksizmu, rozwijając kluczowe koncepcje takie jak materializm historyczny, materializm dialektyczny oraz socjalizm naukowy. Teorie te miały na celu wyjaśnienie mechanizmów walki klasowej i stały się podstawą dla wielu ruchów socjalistycznych i komunistycznych na całym świecie.
Życie prywatne Friedricha Engelsa
Rodzina pochodzenia i wychowanie
Friedrich Engels pochodził z zamożnej rodziny przemysłowców. Był najstarszym synem Friedricha Engelsa Sr. oraz Elisabeth „Elise” Franziski Mauritii von Haar. Dorastał w atmosferze surowego pietyzmu, co było wynikiem głębokiej religijności jego rodziców. Już w młodości zaczął odrzucać te przekonania, co doprowadziło do narastających napięć z ojcem, który chciał go widzieć w roli statecznego kupca. Ten konflikt między jego radykalnymi poglądami a burżuazyjnym pochodzeniem stanowił znaczący element jego życia.
Warto wiedzieć: Jego ojciec, Friedrich Engels Sr., był właścicielem zakładów włókienniczych w Barmen, co stanowiło podstawę zamożności rodziny.
Związki i relacje osobiste
Przez 20 lat Friedrich Engels żył w nieformalnym związku z Mary Burns, irlandzką robotnicą, którą poznał około 1843 roku w Manchesterze. To właśnie Mary Burns wprowadziła go w środowisko angielskiego proletariatu, co miało kluczowy wpływ na jego późniejszą twórczość i obserwacje dotyczące warunków życia klasy robotniczej. Po śmierci Mary w 1863 roku, Engels związał się z jej młodszą siostrą, Lizzie Burns. Pozostawał z nią w relacji aż do jej śmierci w 1878 roku, a formalnie poślubił ją na łożu śmierci, aby spełnić jej religijne przekonania.
Kariera zawodowa i działalność polityczna Friedricha Engelsa
Początki kariery i praca w biznesie
Kariera zawodowa Friedricha Engelsa rozpoczęła się w 1838 roku, gdy został uczniem kupieckim w Bremie. Pracował w firmie eksportowej Heinricha Leopolda. W tym okresie, aby nie narażać reputacji rodziny, potajemnie publikował artykuły pod pseudonimem Friedrich Oswald. W 1841 roku odbył służbę wojskową w Berlinie, służąc w artylerii gwardii. Wykorzystał ten czas na uczęszczanie na wykłady uniwersyteckie i nawiązanie kontaktów z grupą Młodych Heglistów. Przez wiele lat prowadził „podwójne życie” w Manchesterze, pracując w rodzinnej firmie tekstylnej Ermen & Engels od 1850 do 1870 roku. Praca ta umożliwiła mu finansowe wsparcie dla Karola Marksa i jego rodziny, co było kluczowe dla napisania przez Marksa „Kapitału”. Po 1870 roku, kiedy firma Ermen wykupiła od niego udziały w przedsiębiorstwie, Engels mógł poświęcić się w pełni działalności teoretycznej i politycznej.
Warto wiedzieć: Engels publikował artykuły pod pseudonimem Friedrich Oswald, aby uniknąć konfliktu z rodziną.
Aktywność w ruchu robotniczym i organizacjach politycznych
Friedrich Engels pełnił kluczowe role w organizacjach międzynarodowych, aktywnie uczestnicząc w życiu politycznym ruchu robotniczego. Był aktywnym członkiem Związku Komunistów w latach 1847–1852 oraz Pierwszej Międzynarodówki od 1864 do 1876 roku. W ostatnich latach życia aktywnie wspierał Socjaldemokratyczną Partię Niemiec i Drugą Międzynarodówkę. Jego działalność wywrotowa wymusiła na nim konieczność ucieczki z Prus i Francji, co ostatecznie doprowadziło do jego stałego osiedlenia się w Anglii. Brał czynny udział w walkach podczas Wiosny Ludów w 1849 roku, uczestnicząc w powstaniu w Badenii i Palatynacie jako adiutant Augusta Willicha.
| Organizacja | Lata działalności |
|---|---|
| Związek Komunistów | 1847–1852 |
| Pierwsza Międzynarodówka | 1864–1876 |
Rola w rozwoju marksizmu
Friedrich Engels jest powszechnie uznawany za współtwórcę marksizmu. Jego praca z Karolem Marksem zaowocowała rozwojem kluczowych koncepcji, takich jak materializm historyczny, który analizuje rozwój społeczeństwa przez pryzmat zmian w sposobach produkcji i stosunkach ekonomicznych, oraz materializm dialektyczny. Ten ostatni przenosił zasady dialektyki na grunt nauk przyrodniczych, mając na celu stworzenie spójnego, naukowego systemu wyjaśniającego rozwój materii i społeczeństwa. Engels odegrał również kluczową rolę w systematyzacji zasad socjalizmu naukowego, przeciwstawiając go utopijnym wizjom przyszłości.
Najważniejsze dzieła i publikacje Friedricha Engelsa
Przełomowe prace teoretyczne
Jedną z pierwszych przełomowych prac Friedricha Engelsa była opublikowana w 1845 roku pozycja „Położenie klasy robotniczej w Anglii”. Dzieło to, oparte na jego osobistych obserwacjach i badaniach przeprowadzonych w Manchesterze, dokumentowało tragiczne warunki życia proletariatu w dobie rewolucji przemysłowej. W 1878 roku opublikował „Anti-Dühring”, dzieło stanowiące kompleksowy wykład światopoglądu marksistowskiego, w którym polemizował z teoriami Eugena Dühringa i systematyzował zasady socjalizmu naukowego. W 1884 roku wydał „Pochodzenie rodziny, własności prywatnej i państwa”, w którym analizował procesy prowadzące do powstania własności prywatnej i państwa.
Lista najważniejszych dzieł Friedricha Engelsa:
- „Położenie klasy robotniczej w Anglii” (1845)
- „Manifest Komunistyczny” (wspólnie z Karolem Marksem, 1848)
- „Anti-Dühring” (1878)
- „Pochodzenie rodziny, własności prywatnej i państwa” (1884)
Współpraca z Karolem Marksem
Najbardziej znanym wspólnym dziełem Friedricha Engelsa i Karola Marksa jest „Manifest Komunistyczny”, opublikowany w 1848 roku. Dokument ten stał się jednym z najważniejszych tekstów politycznych w historii, definiując cele i program rodzącego się ruchu komunistycznego. Ich współpraca była niezwykle owocna i trwała przez wiele lat. Engels, pracując w firmie Ermen & Engels w Manchesterze, zapewniał Marksowi i jego rodzinie niezbędne środki do życia, co umożliwiło Marksowi skupienie się na pisaniu „Kapitału”. Po śmierci Marksa w 1883 roku, Engels podjął się tytanicznej pracy edytorskiej, przygotowując do druku drugi (1885) i trzeci (1894) tom „Kapitału” na podstawie nieuporządkowanych notatek i rękopisów pozostawionych przez przyjaciela.
Dziedzictwo i osiągnięcia Friedricha Engelsa
Redakcja i publikacja dzieł Marksa
Po śmierci Karola Marksa w 1883 roku, Friedrich Engels wziął na siebie odpowiedzialność za uporządkowanie i publikację jego spuścizny. Praca ta była monumentalna, polegająca na analizie i edycji ogromnych ilości notatek i rękopisów, dzięki czemu drugi tom „Kapitału” ukazał się w 1885 roku, a trzeci tom w 1894 roku. Jego zaangażowanie zapewniło trwałe istnienie i dostępność dla potomnych kluczowych dzieł marksizmu, które miały ogromny wpływ na rozwój myśli politycznej i społecznej.
Wkład w rozwój teorii socjalistycznych
Friedrich Engels zyskał przydomek „Pierwszych Skrzypiec” (First Fiddle) w ruchu socjalistycznym po 1883 roku. Stał się głównym autorytetem i doradcą dla liderów partii robotniczych w całej Europie, a jego dom w Londynie stał się miejscem spotkań intelektualnej elity ruchu robotniczego. Jego koncepcja materializmu dialektycznego stanowiła próbę stworzenia spójnego, naukowego systemu wyjaśniającego rozwój materii i społeczeństwa. Jego wpływ na rozwój teorii socjalizmu i komunizmu jest nie do przecenienia.
Ciekawostki z życia Friedricha Engelsa
Przydomki i postrzeganie w ruchu
W późniejszych latach życia, Friedrich Engels był powszechnie znany jako „Wielki Lama” z Regent’s Park Road. Ten przydomek podkreślał jego pozycję jako mędrca i mentora, do którego zwracali się socjaliści z całego świata po rady w sprawach politycznych i ideologicznych. Po śmierci Marksa w 1883 roku, Engels stał się głównym autorytetem w ruchu socjalistycznym, zyskując przydomek „Pierwszych Skrzypiec” (First Fiddle).
Styl życia i jego kontekst
Mimo swoich radykalnych poglądów politycznych i zaangażowania w ruch robotniczy, Friedrich Engels po przejściu na emeryturę w 1870 roku cieszył się stylem życia typowym dla wyższej klasy średniej. Pozwalało mu to na utrzymywanie dużego domu w Londynie i organizowanie spotkań dla intelektualnej elity ruchu robotniczego. Ten kontrast między jego burżuazyjnym pochodzeniem i stylem życia a jego rewolucyjnymi ideami jest jednym z interesujących aspektów jego biografii.
Friedrich Engels, jako współtwórca marksizmu i wybitny teoretyk, pozostawił trwały ślad w historii myśli politycznej i społecznej. Jego praca, szczególnie w połączeniu z Karolem Marksem, stanowi fundament dla zrozumienia wielu współczesnych ruchów ideologicznych i jego wkład w analizę społeczną jest nadal aktualny.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Z czego zasłynął Fryderyk Engels?
Fryderyk Engels zasłynął przede wszystkim jako współautor „Manifestu Komunistycznego” i bliski współpracownik Karola Marksa. Wspólnie opracowali teorię materializmu historycznego i naukowego socjalizmu, a także finansował prace Marksa.
Czy Engels utrzymywał Marksa?
Tak, Engels znacząco wspierał Marksa finansowo, umożliwiając mu skoncentrowanie się na pracy naukowej i pisarskiej. Pomoc ta była kluczowa dla powstania takich dzieł jak „Kapitał”.
Jakiej narodowości byli Marks i Engels?
Karol Marks był narodowości niemieckiej. Fryderyk Engels również pochodził z Niemiec, choć znaczną część życia spędził w Anglii.
Czy Karl Marx i Friedrich Engels byli kochankami?
Nie ma żadnych dowodów historycznych potwierdzających, że Karol Marks i Fryderyk Engels byli kochankami. Ich relacja była głęboką przyjaźnią intelektualną i partnerską współpracą polityczną.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Friedrich_Engels
2 komentarze
Fajny temat! Engels miał ogromny wpływ na myśl socjalistyczną. Zastanawiam się, jak jego idee są postrzegane dzisiaj.
Zawsze interesowałem się myślą Engelsa. Jego podejście do własności prywatnej jest naprawdę kontrowersyjne, ale też inspirujące. Jakie są Wasze zdania na ten temat?
Comments are closed.