Morgan Freeman: Aktor, legenda kina, ikona głosu.

0

Morgan Freeman, urodzony 1 czerwca 1937 roku w Memphis w stanie Tennessee, to ceniony amerykański aktor i producent filmowy. Na styczeń 2026 roku aktor będzie miał 88 lat, a jego kariera w branży rozrywkowej trwa od ponad sześciu dekad. Znany z charakterystycznego, głębokiego głosu, który stał się jego znakiem rozpoznawczym, Freeman zdobył Oscara dla najlepszego aktora drugoplanowego i jest laureatem licznych prestiżowych nagród, potwierdzając swój status ikony kina. Jego filmografia obejmuje niezapomniane role w takich produkcjach jak „Skazani na Shawshank” czy trylogia „Mroczny Rycerz”. Aktor był dwukrotnie żonaty i jest ojcem czwórki dzieci.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na styczeń 2026 roku będzie miał 88 lat.
• Żona/Mąż: Dwukrotnie żonaty (Jeanette Adair Bradshaw, Myrna Colley-Lee).
• Dzieci: Czworo.
• Zawód: Aktor, producent filmowy, narrator.
• Główne osiągnięcie: Oscar dla najlepszego aktora drugoplanowego za rolę w filmie „Za wszelką cenę” (2004).

Morgan Freeman: Biografia legendy amerykańskiego kina

Podstawowe informacje biograficzne

Morgan Freeman, którego pełne nazwisko rodowe brzmi Morgan Porterfield Freeman Jr., przyszedł na świat 1 czerwca 1937 roku w Memphis w stanie Tennessee. Na styczeń 2026 roku aktor będzie miał 88 lat, co świadczy o jego imponująco długiej i aktywnej karierze zawodowej, trwającej od ponad sześciu dekad. Jego ojciec, Morgan Porterfield Freeman, był fryzjerem i zmarł w 1961 roku. Charakterystyczny, głęboki głos Freemana stał się jego nieodłącznym atutem, umożliwiając mu pracę jako narrator w wielu prestiżowych filmach dokumentalnych i programach popularnonaukowych. Status ikony kina potwierdził w 2022 roku, kiedy to czytelnicy magazynu „Empire” uznali go za jednego z 50 najwybitniejszych aktorów wszech czasów.

Pochodzenie rodzinne i dzieciństwo

Morgan Freeman jest synem Mamie Edny (z domu Revere), nauczycielki (1912–2000), i Morgana Porterfielda Freemana, fryzjera, który zmarł w wieku 45 lat z powodu marskości wątroby. Aktor ma troje starszego rodzeństwa. Jego dzieciństwo upłynęło na częstych przeprowadzkach. Jako niemowlę trafił pod opiekę babci ze strony ojca w Charleston w stanie Mississippi, a później mieszkał w Greenwood, Gary oraz Chicago. Badania DNA ujawniły, że jego przodkowie pochodzili z Afryki – około jedna czwarta z obszaru między dzisiejszym Senegalem a Liberią, a trzy czwarte z regionu Kongo-Angola. Jego prapradziadkowie byli niewolnikami, którzy migrowali z Karoliny Północnej do Mississippi. Aktor odkrył również, że jego biały prapradziadek ze strony matki żył i został pochowany obok jego czarnoskórej praprababci, mimo że w czasach segregacji rasowej na Południu nie mogli zawrzeć legalnego związku małżeńskiego.

Małżeństwa i związki

Morgan Freeman był dwukrotnie żonaty. Jego pierwszą żoną była Jeanette Adair Bradshaw, z którą pozostawał w związku małżeńskim w latach 1967–1979. Drugą żoną aktora była Myrna Colley-Lee, z którą ożenił się w 1984 roku. Po długiej separacji rozwiedli się w 2010 roku.

Aktor jest ojcem czwórki dzieci. Dwoje z nich pochodzi z jego pozamałżeńskich związków, które miały miejsce przed i w trakcie jego pierwszego małżeństwa.

Kariera aktorska Morgana Freemana

Początki kariery i debiut

Przygoda Morgana Freemana z aktorstwem rozpoczęła się w bardzo młodym wieku. Już jako 9-latek zadebiutował w głównej roli w szkolnym przedstawieniu. Trzy lata później, mając zaledwie 12 lat, wygrał ogólnostanowy konkurs dramatyczny, co stanowiło pierwsze potwierdzenie jego talentu. W latach 1971–1975 aktor zdobywał rozpoznawalność i stabilizację finansową dzięki występom w popularnym programie dla dzieci „The Electric Company” emitowanym przez PBS. Mimo pozytywnych efektów zawodowych, sam Freeman wspominał ten okres jako bardzo nieszczęśliwy i męczący.

Przełomowe role i ugruntowanie pozycji w Hollywood

Prawdziwym przełomem w karierze filmowej Morgana Freemana okazała się rola brutalnego alfonsa w filmie „Street Smart” z 1987 roku. Za tę kreację otrzymał swoją pierwszą nominację do Oscara, która pozwoliła mu odejść od wizerunku aktora obsadzanej jedynie w rolach drugoplanowych. Rok 1989 był dla Freemana wyjątkowo udany – zagrał w czterech głośnych produkcjach: „Glory”, „Driving Miss Daisy” (za którą otrzymał nominację do Oscara dla najlepszego aktora), „Lean on Me” oraz „Johnny Handsome”. Te role ugruntowały jego pozycję w Hollywood jako wszechstronnego i cenionego aktora.

Kultowe role i współpraca z Christopherem Nolanem

W 1994 roku Morgan Freeman wcielił się w postać Ellisa Boyda „Reda” Reddinga w filmie „Skazani na Shawshank”. Za tę rolę otrzymał kolejną nominację do Oscara, a sama kreacja jest uznawana za jedną z najważniejszych w jego dorobku artystycznym, głównie ze względu na kultowy status filmu. W latach 2005–2012 aktor z powodzeniem portretował postać Luciusa Foxa w trylogii „Mroczny Rycerz” w reżyserii Christophera Nolana, co otworzyło mu drzwi do świata wysokobudżetowych produkcji o superbohaterach, w tym „Mroczny Rycerz powstaje”.

Wybrane kluczowe role i projekty

• „Street Smart” (1987) – pierwsza nominacja do Oscara
• „Glory” (1989)
• „Driving Miss Daisy” (1989) – nominacja do Oscara dla najlepszego aktora
• „Lean on Me” (1989)
• „Johnny Handsome” (1989)
• „Skazani na Shawshank” (1994) – kolejna nominacja do Oscara
• Trylogia „Mroczny Rycerz” (2005–2012) – jako Lucius Fox
• „Bruce Wszechmogący” (2003) – rola Boga
• „Marsz pingwinów” (2005) – narrator
• „Last Vegas” (2013)

Nagrody i osiągnięcia Morgana Freemana

Oscar i Złoty Glob

Szczytowym osiągnięciem w karierze aktorskiej Morgana Freemana było zdobycie Oscara dla najlepszego aktora drugoplanowego w 2004 roku. Nagrodę tę otrzymał za rolę byłego boksera Eddiego „Scrap-Iron” Duprisa w dramacie sportowym „Za wszelką cenę” (Million Dollar Baby) w reżyserii Clinta Eastwooda. Wcześniej, w 1989 roku, Freeman zdobył Złoty Glob dla najlepszego aktora w filmie komediowym lub musicalu za rolę Hoke’a Colburna w filmie „Wożąc panią Daisy”.

Nagrody za całokształt twórczości i wyróżnienia teatralne

W ciągu swojej bogatej kariery Morgan Freeman został uhonorowany szeregiem nagród za całokształt twórczości. Wśród nich znajdują się prestiżowe wyróżnienia takie jak Kennedy Center Honor (2008), AFI Life Achievement Award (2011), Cecil B. DeMille Award (2012) oraz Screen Actors Guild Life Achievement Award (2018). Jego talent doceniono również na deskach teatru. W 1980 roku otrzymał nagrodę Obie Award za tytułową rolę w szekspirowskiej tragedii „Koriolan”. Ponadto, w 1978 roku otrzymał nominację do nagrody Tony za rolę w sztuce „The Mighty Gents”.

Tabela nagród i wyróżnień

Biznes, inne przedsięwzięcia i pasje Morgana Freemana

Działalność produkcyjna i klub bluesowy

Poza karierą aktorską, Morgan Freeman aktywnie działa w sferze biznesu. W 1996 roku, wspólnie z Lori McCreary, założył firmę produkcyjną Revelations Entertainment. Spółka ta była odpowiedzialna za produkcję m.in. popularnego serialu politycznego „Madam Secretary” dla stacji CBS. Swoje silne przywiązanie do kultury i tradycji regionu Mississippi, gdzie mieszka, odzwierciedla fakt, że jest on współwłaścicielem klubu bluesowego „Ground Zero” w Clarksdale.

Reżyseria i debiut filmowy

W 1993 roku Morgan Freeman zadebiutował jako reżyser. Jego pierwszym filmem był dramat „Bopha!”, opowiadający o realiach apartheidu w RPA. W tym projekcie główną rolę powierzył Danny’emu Gloverowi. Choć jego pierwsza rola filmowa w filmie „The Pawnbroker” z 1964 roku nie została uwzględniona w napisach, stanowi ona początek jego długiej drogi na ekranie.

Filantropia i aktywizm Morgana Freemana

Działalność ekologiczna i humanitarna

Morgan Freeman jest znanym aktywistą ekologicznym. W 2014 roku przekształcił swoją posiadłość o powierzchni 124 akrów w Mississippi w sanktuarium dla pszczół miodnych, mające na celu przeciwdziałanie ich masowemu wymieraniu. Jego zaangażowanie społeczne obejmuje również pomoc humanitarną. W 2004 roku współtworzył fundusz Grenada Relief Fund, który niósł pomoc ofiarom huraganu Ivan, który spustoszył wyspę Grenada.

Aktywność polityczna i poglądy

Aktor aktywnie angażuje się również w sferę polityczną. W 2008 roku publicznie poparł kandydaturę Baracka Obamy na prezydenta Stanów Zjednoczonych, a w 2016 roku użyczył swojego głosu w kampanii Hillary Clinton. Freeman wyrażał również krytyczne opinie na temat obchodów Miesiąca Historii Czarnoskórych (Black History Month), twierdząc, że historia Afroamerykanów jest integralną częścią historii USA i nie powinna być ograniczana do jednego miesiąca w roku.

Zdrowie i doświadczenia życiowe Morgana Freemana

Poważny wypadek i jego konsekwencje

W sierpniu 2008 roku Morgan Freeman uległ poważnemu wypadkowi samochodowemu w pobliżu Ruleville w stanie Mississippi. Jego samochód dachował, a sam aktor doznał złamania lewego ramienia, łokcia oraz barku. Wypadek ten pozostawił trwały ślad na jego zdrowiu. Freeman cierpi na fibromialgię, chorobę powodującą chroniczny ból. Sprawia ona, że jego lewa ręka jest częściowo sparaliżowana, w związku z czym aktor często nosi na niej rękawicę uciskową. Wypadek ten znacząco wpłynął na jego codzienne życie i karierę, choć nie powstrzymał go przed dalszą aktywnością zawodową.

Ważne wydarzenia zdrowotne

W wieku 16 lat Morgan Freeman zachorował na ciężkie zapalenie płuc, które niemal doprowadziło do jego śmierci. To doświadczenie wspomina jako jedno z kluczowych wydarzeń w swoim życiu. Aktor jest również znany z tego, że potrafi zasnąć w niemal każdym miejscu, co stało się anegdotą wśród jego współpracowników na planach filmowych. Jego zdolność do zasypiania w najmniej oczekiwanych momentach stała się jedną z anegdot krążących w branży filmowej.

Służba wojskowa Morgana Freemana

W 1955 roku Morgan Freeman podjął decyzję o rezygnacji z częściowego stypendium aktorskiego na Jackson State University, aby zaciągnąć się do Sił Powietrznych Stanów Zjednoczonych (United States Air Force). Podczas czteroletniej służby wojskowej, od 1955 do 1959 roku, pracował jako mechanik radarów śledzących (Automatic Tracking Radar repairman). Służbę zakończył w stopniu Airman First Class (starszy szeregowy). Służba wojskowa stanowiła ważny rozdział w jego młodości, poprzedzający jego długą karierę aktorską.

Kontrowersje

W maju 2018 roku stacja CNN opublikowała raport, w którym osiem kobiet oskarżyło Morgana Freemana o niewłaściwe zachowanie i molestowanie seksualne na planach filmowych. Aktor wydał oświadczenie, w którym przeprosił każdego, kto poczuł się niekomfortowo, podkreślając, że nigdy nie miał zamiaru nikogo urazić. Oskarżenia o niewłaściwe zachowanie rzuciły cień na jego wizerunek, choć aktor wydał oficjalne przeprosiny.

Ciekawostki z życia Morgana Freemana

Wczesne doświadczenia i debiut sceniczny

Zanim Morgan Freeman zdobył sławę jako aktor, jego droga artystyczna była zróżnicowana. Pracował jako tancerz podczas Wystawy Światowej w Nowym Jorku w 1964 roku, a także był członkiem grupy teatru muzycznego Opera Ring w San Francisco. W 1968 roku zadebiutował na Broadwayu w całkowicie czarnoskórej obsadzie musicalu „Hello, Dolly!”, występując u boku takich gwiazd jak Pearl Bailey i Cab Calloway. Jego debiut na Broadwayu w musicalu „Hello, Dolly!” był jednym z pierwszych znaczących kroków na drodze do wielkiej kariery.

Pasja do latania i podróży

Aktor posiada licencję pilota, którą uzyskał w wieku 65 lat. Jest właścicielem co najmniej trzech prywatnych samolotów, w tym odrzutowca Emivest SJ30. Freeman jest również zapalonym żeglarzem i spędził wiele czasu żeglując po Karaibach. Posiadanie licencji pilota w wieku 65 lat świadczy o jego zamiłowaniu do nowych wyzwań i pasji do podróży.

Ikoniczne role i charakterystyczne kreacje

Morgan Freeman jest znany z tego, że często wciela się w postacie o wielkim autorytecie, mądrości lub boskim statusie. Jednym z najlepszych przykładów jest jego rola Boga w filmie „Bruce Wszechmogący” (2003). Jego głos stał się synonimem narracji, czego dowodem jest jego udział w oscarowym dokumencie „Marsz pingwinów” (2005) oraz zastąpienie Waltera Cronkite’a jako głos wprowadzający w „CBS Evening News” w 2010 roku. W 1990 roku użyczył głosu postaci Fredericka Douglassa w filmie dokumentalnym „The Civil War” Kena Burnsa. Jego charakterystyczny głos sprawił, że stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych narratorów w historii kina.

Przywiązanie do korzeni i wykształcenie

Mimo ogromnej sławy i międzynarodowej kariery, Morgan Freeman zdecydował się zamieszkać na stałe w Mississippi, z dala od zgiełku Hollywood, co podkreśla jego przywiązanie do korzeni. W 2015 roku otrzymał doktorat honoris causa Uniwersytetu Yale, co stanowi wyraz uznania dla jego dorobku. Decyzja o zamieszkaniu w Mississippi, z dala od Hollywood, podkreśla silne przywiązanie aktora do swoich korzeni.

Udział w wydarzeniach i współpraca z legendami

W 2022 roku Freeman wystąpił podczas ceremonii otwarcia Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej w Katarze, gdzie pojawił się u boku Ghanima Al-Muftaha, promując ideę jedności i tolerancji. W 2013 roku zagrał w filmie „Last Vegas” u boku innych legend kina: Michaela Douglasa, Roberta De Niro i Kevina Kline’a. Aktor jest również wielkim fanem muzyki bluesowej, co zainspirowało go do otwarcia własnego klubu. Współpraca z takimi legendami kina jak Michael Douglas czy Robert De Niro w filmie „Last Vegas” pokazuje jego nieustającą aktywność w branży.

W 2019 roku Morgan Freeman otrzymał nagrodę za całokształt twórczości od stowarzyszenia krytyków filmowych (Critics’ Choice Movie Awards). Nagroda za całokształt twórczości od Critics’ Choice Movie Awards jest kolejnym dowodem na jego nieoceniony wkład w sztukę filmową.

Morgan Freeman to postać o niezwykłym dorobku artystycznym i bogatym życiu, która na stałe wpisała się w historię amerykańskiego kina. Jego wszechstronność aktorska, charyzma i charakterystyczny głos czynią go ikoną, której wpływ wykracza daleko poza ekran. Od debiutu w młodym wieku, przez przełomowe role, po zdobycie Oscara i uznanie za całokształt twórczości, Freeman konsekwentnie udowadnia swój talent. Jego życie to nie tylko pasmo sukcesów zawodowych, ale także historia osobistych wyzwań i zaangażowania w sprawy społeczne i ekologiczne, co czyni go inspirującą postacią dla wielu pokoleń.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Morgan_Freeman