Marianne Ihlen: Muza Leonarda Cohena i ich słowa miłości

13

Marianne Ihlen, urodzona 18 maja 1935 roku w Larkollen w Norwegii, przeszła do historii jako norweska muza i wieloletnia partnerka kanadyjskiego barda Leonarda Cohena. Na [miesiąc rok] 2024 roku Marianne Ihlen miałaby 89 lat. Jej życie, które zakończyło się 28 lipca 2016 roku w Oslo, stanowi fascynującą opowieść o miłości, sztuce i osobistych wyzwaniach. Choć sama nie była artystką w tradycyjnym tego słowa znaczeniu, jej postać stała się uosobieniem inspiracji dla jednego z najwybitniejszych twórców XX wieku, a jej relacja z Cohenem do dziś fascynuje miłośników muzyki i literatury. Jej burzliwe życie, naznaczone intensywnymi związkami i poszukiwaniem własnej drogi, obfitowało w momenty radości, ale także w trudne doświadczenia, które kształtowały jej charakter.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na [miesiąc rok] 2024 roku Marianne Ihlen miałaby 89 lat.
• Żona/Mąż: Była dwukrotnie zamężna: pierwszy mąż Axel Jensen, drugi mąż Jan Kielland Stang.
• Dzieci: Syn Axel Joachim Jensen.
• Zawód: Ukończyła studia biznesowe, pracowała w różnych zawodach, m.in. jako sekretarka, au pair, w przemyśle naftowym, a także wspierała artystów.
• Główne osiągnięcie: Stała się nieśmiertelną muzą i inspiracją dla wielu utworów Leonarda Cohena, w tym słynnego „So Long, Marianne”.

Podstawowe informacje o Marianne Ihlen

Pełne nazwisko, pochodzenie i data urodzenia

Marianne Christine Ihlen przyszła na świat 18 maja 1935 roku w malowniczej miejscowości Larkollen w Norwegii. Jej korzenie sięgały tej skandynawskiej krainy, a jej życie, choć pełne podróży i dalekich wyjazdów, ostatecznie zakończyło się w ojczyźnie.

Data i miejsce śmierci

Marianne Ihlen zmarła 28 lipca 2016 roku w wieku 81 lat. Jej odejście nastąpiło w szpitalu Diakonhjemmet w Oslo, po krótkiej, ale intensywnej walce z chorobą nowotworową.

Status ikony kultury i związek z Leonardem Cohenem

Marianne Ihlen jest powszechnie znana jako norweska muza i wieloletnia partnerka kanadyjskiego barda Leonarda Cohena. Ich związek, który rozkwitł w latach 60. XX wieku, stał się nie tylko osobistą historią miłości, ale także źródłem inspiracji dla wielu najsłynniejszych utworów Cohena. Sama Ihlen, choć nie była artystką w tradycyjnym rozumieniu, zyskała status ikony kultury dzięki swojej kluczowej roli w życiu i twórczości Cohena.

Życie prywatne i rodzinne Marianne Ihlen

Trudne dzieciństwo i choroba w rodzinie

Dzieciństwo Marianne Ihlen przypadło na czas II wojny światowej, okres naznaczony trudnościami i niepewnością. Jej ojciec ciężko zachorował na gruźlicę, co wymusiło jego długotrwałe leczenie w sanatorium. Niestety, choroba dotknęła również jej młodszego brata, Nilsa, pogłębiając atmosferę troski i niepokoju w rodzinie Ihlen.

Pierwsze małżeństwo z Axelem Jensenem

W październiku 1958 roku, wbrew woli swoich rodziców, Marianne Ihlen poślubiła norweskiego pisarza awangardowego Axela Jensena. Ceremonia odbyła się w kościele anglikańskim w Atenach, co stanowiło symboliczny początek nowego etapu w jej życiu, choć naznaczonego przyszłymi trudnościami.

Burzliwy związek i rozwód

Związek z Axelem Jensenem okazał się być naznaczony licznymi zdradami pisarza. Te trudne doświadczenia doprowadziły ostatecznie do rozpadu małżeństwa, a para rozwiodła się w 1962 roku. To bolesne rozstanie otworzyło jednak drogę do nowych, nieoczekiwanych relacji.

Macierzyństwo – syn Axel Joachim Jensen

21 stycznia 1960 roku w Oslo Marianne Ihlen urodziła swojego jedynego syna, Axela Joachima Jensena. Macierzyństwo stało się dla niej ważnym elementem życia, a jej relacja z synem, choć czasem skomplikowana, była dla niej istotna.

Relacja z Leonardem Cohenem

Początek lat 60. XX wieku przyniósł Marianne Ihlen kluczowe spotkanie, które na zawsze odmieniło jej życie. Na idyllicznej greckiej wyspie Hydra poznała kanadyjskiego barda Leonarda Cohena. Ich związek, który narodził się krótko po tym, jak Marianne została porzucona przez pierwszego męża, trwał w latach 1960–1967. Cohen stał się dla niej nie tylko partnerem, ale także wsparciem finansowym i emocjonalnym, a dla jej syna Axela – przybranym ojcem.

Wspólne życie na greckiej wyspie Hydra

Okres spędzony na greckiej wyspie Hydra był dla Marianne i Leonarda czasem intensywnych doświadczeń i twórczej inspiracji. To tam, w otoczeniu śródziemnomorskiego piękna, narodziła się ich głęboka więź, która zaowocowała powstaniem wielu niezapomnianych utworów. Cohen wspierał Marianne finansowo i emocjonalnie, tworząc dla niej bezpieczną przystań.

Drugie małżeństwo z Janem Kiellandem Stangiem

W 1979 roku Marianne Ihlen ponownie wyszła za mąż. Jej wybrankiem został Jan Kielland Stang, inżynier, którego znała jeszcze z czasów młodości. Para osiadła w Oslo, gdzie Marianne odnalazła spokój i stabilizację po latach burzliwych związków i podróży.

Kariera zawodowa i edukacja Marianne Ihlen

Wykształcenie handlowe

Mimo że ojciec Marianne marzył o tym, by została lekarzem lub prawnikiem, ona sama wybrała inną ścieżkę kariery. W wieku 19 lat ukończyła studia biznesowe w Miejskiej Szkole Handlowej w Oslo, zdobywając solidne podstawy ekonomiczne.

Wczesne doświadczenia zawodowe

Po ukończeniu studiów Marianne Ihlen zdobywała różnorodne doświadczenia zawodowe. Pracowała jako sekretarka w biurze adwokackim, w sklepie obuwniczym, a także w kinie. Swoją pomoc zaoferowała również organizacji charytatywnej Save the Children, angażując się w działalność społeczną.

Praca jako au pair

Ważnym etapem jej wczesnej kariery była praca jako au pair w Newcastle w Anglii. To doświadczenie z pewnością pozwoliło jej rozwinąć samodzielność i poznać nową kulturę.

Niespełnione marzenia o aktorstwie

Marianne Ihlen miała również marzenia związane ze sceną. Przygotowywała się do egzaminów wstępnych do Narodowej Akademii Teatralnej w Oslo. Ostatecznie jednak zrezygnowała z tej ścieżki, co było spowodowane sprzeciwem rodziców oraz własnym brakiem pewności siebie.

Praca w przemyśle naftowym

Po powrocie do Norwegii w 1973 roku, Marianne Ihlen związała się zawodowo z firmą Norwegian Contractors. Ta firma specjalizowała się w budowie platform wiertniczych, co stanowiło znaczącą zmianę w jej dotychczasowej karierze.

Współpraca z Juni Dahr

Pod koniec swojej kariery zawodowej Marianne Ihlen podjęła współpracę z cenioną norweską aktorką Juni Dahr. Pomagała jej w organizacji logistycznej międzynarodowych tras koncertowych, wykorzystując swoje doświadczenie i umiejętności organizacyjne.

Marianne Ihlen jako muza i jej dziedzictwo w muzyce

Inspiracja dla utworu „So Long, Marianne”

Bez wątpienia najbardziej znanym dziedzictwem Marianne Ihlen jest jej inspiracja dla jednego z najsłynniejszych utworów Leonarda Cohena – „So Long, Marianne” z 1967 roku. Piosenka ta stała się symbolem ich skomplikowanej, ale głębokiej relacji.

Geneza i zmiana tytułu

Pierwotnie utwór ten nosił tytuł „Come on, Marianne” i miał być zaproszeniem do zmian i wspólnej przyszłości. Jednak przed rozstaniem Cohen zmienił tekst na pożegnalne „So Long”, nadając piosence bardziej melancholijny i symboliczny charakter, który na zawsze związał ją z Marianne.

Geneza utworu „Bird on the Wire”

Marianne Ihlen zainspirowała również powstanie innej ważnej piosenki Cohena, „Bird on the Wire”. Geneza utworu sięga chwili, gdy Marianne zauważyła ptaka siedzącego na nowo zainstalowanym przewodzie telefonicznym na Hydrze, co stało się punktem wyjścia dla poetyckiej refleksji Cohena.

Obecność na okładkach albumów

Jej wizerunek na stałe wpisał się w historię muzyki. Zdjęcie Marianne Ihlen w białym ręczniku, siedzącej przy maszynie do pisania Cohena, zdobi tył okładki jego albumu „Songs from a Room” z 1969 roku, stając się ikonicznym obrazem ich wspólnego życia.

Dedykacje poetyckie od Leonarda Cohena

Cohen wielokrotnie okazywał swoje uczucia i wdzięczność w swoich dziełach. Zadedykował Marianne Ihlen swój tomik poezji „Flowers for Hitler”, a także wspominał o niej w tomie „The Energy of Slaves”, podkreślając jej znaczenie w swoim życiu.

Pośmiertny hołd i współczesne nawiązania

Dziedzictwo Marianne Ihlen żyje nadal. Utwór „Moving On” z pośmiertnego albumu Cohena „Thanks for the Dance” (2019) został nagrany jako hołd dla Marianne. Również współczesna muzyka nawiązuje do ich relacji – piosenka „Leonard & Marianne” zespołu Bastille z albumu „&” wydanego w 2024 roku, jest kolejnym dowodem na nieprzemijające znaczenie ich historii miłosnej.

Osobowość, pasje i filantropia Marianne Ihlen

Wpływ na innych twórców

Marianne Ihlen posiadała niezwykły dar inspirowania artystów. Jej obecność i osobowość wywierały znaczący wpływ nie tylko na Leonarda Cohena, ale także na innych twórców. Nick Broomfield, reżyser dokumentalny, sam przyznał, że to właśnie Marianne zachęciła go do podjęcia pracy w tej dziedzinie.

Modeling dla artystów

Jej uroda i charyzma sprawiły, że była również modelką dla artystów malarzy, takich jak Anthony Kingsmill czy Marcelle Maltais, którzy znajdowali w niej natchnienie do swoich prac.

Zainteresowania duchowe i buddyzm tybetański

W późniejszym okresie życia Marianne Ihlen rozwinęła głębokie zainteresowania duchowe. Z fascynacją zgłębiała buddyzm tybetański, co świadczy o jej wewnętrznych poszukiwaniach i rozwoju duchowym.

Pasje artystyczne – malarstwo

W wolnym czasie Marianne Ihlen poświęcała się malarstwu. Ta artystyczna pasja była kolejnym przejawem jej wrażliwości i potrzeby twórczego wyrazu.

Zdrowie Marianne Ihlen

Choroba nowotworowa i szybki przebieg

Pod koniec lipca 2016 roku u Marianne Ihlen zdiagnozowano białaczkę. Niestety, choroba postępowała bardzo szybko, prowadząc do jej śmierci zaledwie kilka dni po postawieniu diagnozy.

Ostatnia wiadomość od Leonarda Cohena

Gdy Marianne była na łożu śmierci, Leonard Cohen, mimo dzielącej ich odległości, wysłał do niej poruszający list. Jego słowa stanowiły ostatni, symboliczny akt ich wiecznej więzi.

Treść listu

W swoim pożegnalnym liście Cohen napisał: „Jestem tuż za Tobą, wystarczająco blisko, by chwycić Cię za rękę. To stare ciało się poddało, tak jak i Twoje”. Te proste, ale głębokie słowa odbiły się szerokim echem w mediach na całym świecie, podkreślając niezwykłą relację, jaka łączyła tę parę.

Kontrowersje i trudne momenty w życiu Marianne Ihlen

Eksperymenty z LSD i ich wpływ

Podczas pobytu w Meksyku w 1966 roku, Marianne Ihlen kilkakrotnie zażyła LSD. Były to poszukiwania wglądu w swoje dylematy życiowe, jednak eksperymenty te miały również swoje konsekwencje.

Wpływ na syna Axela Joachima

Jej syn, Axel Joachim, również miał kontakt z tą substancją. W wieku 15 lat otrzymał środek od swojego biologicznego ojca, co przyczyniło się do jego późniejszych problemów psychicznych.

Problemy syna

Axel Joachim w dorosłym życiu zmagał się z poważnymi problemami psychicznymi, które wymagały długotrwałego leczenia w placówkach medycznych. Ta sytuacja niewątpliwie stanowiła dla Marianne ogromne obciążenie emocjonalne.

Konfrontacja z Suzanne Elrod

W 1972 roku Marianne Ihlen doświadczyła bolesnego momentu, gdy została wyrzucona z domu Cohena na Hydrze przez jego nową partnerkę, Suzanne Elrod. Ta konfrontacja zakończyła jej pobyt na wyspie.

Nagłe opuszczenie wyspy

Suzanne Elrod przybyła na Hydrę z synem Adamem i zażądała domu wyłącznie dla siebie, co zmusiło Marianne do natychmiastowego opuszczenia miejsca, które było dla niej domem i schronieniem.

Ciekawostki z życia Marianne Ihlen

Praca na luksusowym jachcie

W 1958 roku, przed ślubem z Axelem Jensenem, Marianne Ihlen pracowała jako kucharka, hostessa i niania na luksusowym szkunerze „Stromie Seas”. Praca ta, należąca do spadkobierców banku Barclays, pozwoliła jej odzyskać pewność siebie po trudach pierwszego związku.

Warto wiedzieć: Praca na jachcie, choć nietypowa, okazała się dla Marianne Ihlen ważnym doświadczeniem, które pomogło jej odbudować poczucie własnej wartości po zdradach pierwszego męża.

Niecodzienny transport niemowlęcia

W sierpniu 1960 roku Marianne i Leonard Cohen podjęli niezwykłą decyzję. Powierzyli swojego niemowlę, małego Axela, przypadkowo poznanej załodze linii lotniczych SAS. Ta nietypowa podróż miała na celu oszczędzenie dziecku trudów podróży samochodem przez Europę.

Podróż małego Axela

Załoga SAS bezpiecznie dostarczyła niemowlę z Grecji do jego babci w Oslo, co stanowi przykład niezwykłego zaufania i pomocy ze strony obcych ludzi.

Wartość listów miłosnych

W czerwcu 2019 roku kolekcja ponad 50 listów miłosnych od Leonarda Cohena do Marianne Ihlen została sprzedana na aukcji w Christie’s za imponującą kwotę 876 000 dolarów. Ta wysoka cena aukcyjna świadczy o ogromnym znaczeniu ich relacji dla historii kultury i literatury.

Pierwsze spotkanie z Leonardem Cohenem

Pierwsze spotkanie Marianne i Leonarda Cohena miało miejsce w sklepie u Katsikasa na Hydrze. Leonard zaprosił ją do swojego stolika, rozpoczynając tym samym historię ich znajomości.

Długoterminowe wsparcie finansowe od Cohena

Nawet po rozstaniu, Leonard Cohen przez lata wysyłał Marianne pieniądze, aby pomóc jej w utrzymaniu. Ten gest świadczy o głębokiej więzi i trosce, która ich łączyła.

Powrót do Norwegii i odnalezienie spokoju

Po latach spędzonych w Grecji i Kanadzie, Marianne Ihlen ostatecznie osiadła w Oslo. Tam, u boku swojego drugiego męża, Jana Kiellanda Stanga, odnalazła spokój i stabilizację.

Film dokumentalny i serial biograficzny o jej życiu

Historia Marianne Ihlen została uwieczniona w filmie dokumentalnym „Marianne & Leonard: Words of Love” z 2019 roku. Powstał również serial biograficzny „So Long, Marianne” (2024), opowiadający o ich burzliwej miłości, co podkreśla trwałe zainteresowanie jej postacią.

Postawa wobec relacji z Cohenem

Do końca życia Marianne Ihlen pozostała skromną osobą, rzadko udzielającą wywiadów na temat swojej relacji ze sławnym bardem. Jej postawa świadczy o szacunku do prywatności i skupieniu na własnym życiu, pomimo jego nietuzinkowego charakteru.

Lista kluczowych wydarzeń w życiu Marianne Ihlen

• 1935: Urodzenie Marianne Christine Ihlen w Larkollen w Norwegii.
• II wojna światowa: Choroba ojca i brata Nilsa.
• 1958: Poślubienie Axela Jensena w Atenach; praca na luksusowym szkunerze „Stromie Seas”.
• 1960: Narodziny syna Axela Joachima Jensena (21 stycznia); początek związku z Leonardem Cohenem.
• 1962: Rozwód z Axelem Jensenem.
• 1960–1967: Związek z Leonardem Cohenem, wspólne życie na greckiej wyspie Hydra.
• 1966: Eksperymenty z LSD w Meksyku.
• 1967: Powstanie utworu „So Long, Marianne”.
• 1968: Opuszczenie Hydry po konfrontacji z Suzanne Elrod.
• 1969: Zdjęcie Marianne na okładce albumu Cohena „Songs from a Room”.
• 1973: Powrót do Norwegii i rozpoczęcie pracy w Norwegian Contractors.
• 1979: Drugie małżeństwo z Janem Kiellandem Stangiem.
• 2016: Diagnoza białaczki i śmierć w Oslo (28 lipca).
• 2019: Sprzedaż listów miłosnych od Cohena; premiera filmu dokumentalnego „Marianne & Leonard: Words of Love”.
• 2024: Premiera serialu „So Long, Marianne”.

Tabela: Ważne relacje i związki Marianne Ihlen

Tabela: Przebieg kariery zawodowej Marianne Ihlen

Historia Marianne Ihlen ukazuje siłę inspiracji artystycznej i trwałość ludzkich więzi, przypominając nam, że nawet w obliczu trudności, miłość i sztuka potrafią przetrwać i ewoluować. Jej życie jest świadectwem, jak jedna osoba może stać się natchnieniem dla świata, a jej historia po dziś dzień wzrusza i inspiruje, pozostając nieodłącznym elementem dziedzictwa Leonarda Cohena.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Marianne_Ihlen